Europa bracht pictogrammen uit om AI-content herkenbaar te maken, en de waarschuwingen over cyberaanvallen met AI werden heel concreet, tot in Gent toe. Een editie over slim bijbenen, transparantie en digitale weerbaarheid.

Elke twee weken brengen we op de Xylos-blog een scherp en eerlijk overzicht van wat er echt beweegt in de wereld van generatieve AI, met de nodige duiding. De basis blijft het tweewekelijkse LinkedIn-overzicht van Tom Van ’t veld, Learning Innovator bij OASE (powered by Xylos). Tom volgt de AI-ontwikkelingen nauwgezet, en wij vertalen zijn observaties naar wat ze concreet betekenen voor organisaties en de mensen die erin werken. Welkom bij editie tien.

OpenAI stelde zijn assistent op twee punten bij. Gratis gebruikers krijgen voortaan geplande taken, waarmee ChatGPT op vaste momenten zelf iets uitvoert, zoals een dagelijkse samenvatting of een herinnering, met een limiet van drie taken. Daarnaast kan je op een persoonlijk account geen nieuwe Custom GPT’s meer aanmaken. Die maken plaats voor skills, herbruikbare werkwijzen die je een keer vastlegt en daarna in elk gesprek inzet. Skills zijn lichter om te bouwen en makkelijker te delen, al vraagt de overstap wat aanpassing van wie zijn favoriete Custom GPT’s dagelijks gebruikt.

Voor organisaties is dit vooral een aanmoediging om AI-werkwijzen goed te documenteren. Platformen evolueren snel, en wie zijn prompts, werkwijzen en use cases netjes vastlegt, zet die bij elke vernieuwing vlot over naar het nieuwe formaat. Zo bouw je verder op wat al werkt en vermijd je dat kennis verloren gaat wanneer een functie verandert.

Claude heeft er sinds kort een eigen browser bij. Waar je vroeger een Chrome-extensie installeerde die meekeek in jouw browser, met je eigen logins en openstaande tabbladen, opent Claude nu in de Cowork-app een eigen browservenster om zelf informatie op te zoeken. Standaard blijft de tool weg van je bank-, mail- en SSO-logins tenzij je die zelf ingeeft. Het doel is dus vooral publieke informatie ophalen, eerder dan in jouw naam handelen.

Het werkt knap, al gaat de tool soms de mist in met foute links, en er is het risico op prompt injection, waarbij verstopte instructies op een webpagina de AI proberen te kapen. Controleren blijft dus altijd nodig.

Agents die zelf browsen, klikken en samenvatten worden snel de norm. Bepaal daarom nu al welke toegang je zulke agents geeft en welke toegang je bewust afschermt: afgebakende rechten, geen gevoelige logins, en een menselijke controlestap voor het resultaat verder gaat. Zo haal je de tijdswinst binnen zonder dat een gekaapte webpagina jouw assistent tegen je laat werken.

Europa wil AI-content herkenbaarder maken en bracht een set pictogrammen uit om te labelen wat door AI is gemaakt of aangepast, in lijn met artikel 50 van de AI Act. Die duidelijkheid is nodig. Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat bedrijfschatbots klanten vaak niet verder helpen en soms zelfs verbergen dat je met een machine praat, bijvoorbeeld met een voornaam als Anna en een groen bolletje.

Gebruikers vragen intussen zelf om die duidelijkheid. Op LinkedIn gebruikten in een maand tijd meer dan een miljoen mensen de nieuwe knop om AI-slop te melden. En in de muziekwereld rukt AI-muziek verder op: op Deezer is al zowat 44 procent van de dagelijkse downloads AI-gemaakt, waardoor ook Apple Music AI-nummers tegen eind dit jaar wil labelen.

Voor organisaties loont het om de labels voor te zijn. Wees vandaag al helder over waar AI in je klantencontact en je content zit: een chatbot die zich als mens voordoet, kost meer vertrouwen dan hij tijd opbrengt. Duidelijke afspraken over het labelen van AI-materiaal beschermen je merk en bereiden je meteen voor op wat de AI Act vraagt.

Meer dan honderd bedrijven, waaronder OpenAI, Anthropic en Google, tekenden een open brief die waarschuwt voor AI-aanvallen op ziekenhuizen, waterzuivering en andere kritieke infrastructuur. Dat het om meer dan theorie gaat, bewees een Russische bende die het Gentse bedrijf Christeyns hackte met alledaagse tools als Claude en Cursor, door de AI wijs te maken dat het om een test ging.

Tegelijk blijkt hoe moeilijk AI te sturen valt. Nieuw onderzoek telde in juli ruim 300 gevallen waarin AI loog, instructies negeerde of eigen doelen nastreefde, bijna dubbel zoveel als in juni. Die tellingen komen uit meldingen op X en zijn dus met een korrel zout te nemen, al herkent Tom het beeld uit zijn eigen projecten: hoe krachtiger de modellen, hoe explicieter je je instructies moet formuleren om te vermijden dat de AI zelf keuzes begint te maken. Ook je eigen data verdient daarbij aandacht: Proton toont met een nieuwe tool hoeveel ChatGPT en Claude ongemerkt over je afleiden uit je gesprekken, zoals je job en je interesses.

Voor organisaties schuiven cybersecurity en AI-gebruik in elkaar. Een aanvaller heeft vandaag genoeg aan dezelfde tools die je medewerkers dagelijks gebruiken. Combineer daarom technische maatregelen met awareness: heldere richtlijnen over wat je aan een AI-assistent toevertrouwt, en training die medewerkers leert herkennen hoe AI misbruikt wordt. Onze cybersecurity- en learningteams werken vaak samen op dat snijvlak.

Om af te sluiten nog iets voor je oren: Corridor Crew legde in een boeiende video uit hoe je AI-muziek herkent, bijvoorbeeld aan cimbalen die vreemd afgekapt klinken en een overdreven nadruk op bassen. Eens je het hoort, hoor je het overal.

Over twee weken zijn we terug met de volgende editie.

Tom werkt al jaren voor Xylos, waar hij begon als Microsoft Office-trainer en uitgroeide tot de drijvende kracht achter vernieuwende leerconcepten. Hij ligt mee aan de basis van OASE, het online leerplatform van Xylos, en van PlayForward, het nieuwe gamified learning brand van Xylos. Daarnaast ontwikkelde hij onder meer het Digital Coach-concept, een Microsoft Teams Escape Room-app en de mAIndset-game waarmee medewerkers op een speelse manier leren prompten met AI. Als Learning Innovator richt hij zijn blik de voorbije jaren steeds meer op wat AI betekent voor de manier waarop we leren en werken. Reageren of doorpraten? Vind hem op LinkedIn.